نکات قبل از عمل بینی و مراقبت‌های بعد از عمل بینی

تصمیم برای تغییر شکل بینی، مسیری است که با یک سوال ساده شروع می‌شود؛ «از کجا باید شروع کنم؟». لازم است بدانید که برای رسیدن به یک نتیجه عالی از رینوپلاستی، توجه به نکات قبل از عمل و مراقبتهای بعد از عمل بینی، به اندازه خود جراحی اهمیت دارد؛ چرا که بدن در صورت آمادگی مناسب، بهبود سریع‌تری داشته و فرد، زودتر به زندگی عادی باز می‌گردد.

مهم‌ترین مراقبت‌های قبل و بعد از عمل بینی شامل انجام آزمایش‌های قبل از جراحی، عدم مصرف داروهای رقیق‌کننده خون، استفاده از بالش مناسب بعد از عمل و یادگیری مهارت چسب زدن بینی خواهند بود. دقت کنید که رعایت تمامی نکاتی که بهترین جراح بینی شیراز به شما گوشزد می‌کند، برای کاهش عوارض رینوپلاستی و رسیدن به بینی زیبا‌تر ضروری هستند.

در این مقاله، تمامی نکات کلیدی که پیش از ورود به اتاق عمل و پس از خروج از آن باید بدانید، به زبانی ساده اما علمی توضیح داده می‌شوند.

مراقبت‌های قبل از عمل بینی

سن مناسب عمل بینی اولین معیاری است که جراح در ارزیابی پیش از عمل در نظر می‌گیرد؛ زیرا رشد استخوان‌های بینی باید کامل شده باشد. از طرفی مراقبت‌های قبل از عمل بینی، تنها به ناشتا ماندن در شب قبل محدود نمی‌شوند؛ بلکه شامل مجموعه‌ای از تغییرات رفتاری، تغذیه‌ای و دارویی است که بر کیفیت عمل و سرعت ریکاوری اثر می‌گذارند. برای مثال، سیگار باید حداقل ۴ هفته پیش از عمل قطع شود؛ زیرا نیکوتین جریان خون را محدود کرده و التیام زخم‌ها را کندتر می‌سازد.

آزمایشات قبل از عمل بینی

پیش از هر اقدامی، جراح باید وضعیت کلی سلامت بیمار را ارزیابی نماید. آزمایشات قبل از عمل بینی، تصویر روشنی از آمادگی جسمانی بیمار به پزشک ارائه می‌دهند و احتمال بروز عوارض حین یا بعد از جراحی را به حداقل می‌رسانند. معمولا موارد زیر، در پروتکل استاندارد آزمایش‌های پیش از عمل قرار دارند:

• CBC (شمارش کامل سلول‌های خونی)؛ برای ارزیابی میزان هموگلوبین و توانایی انعقاد خون
• آزمایش قند خون ناشتا؛ برای بررسی اختلالات متابولیک
• آزمایش‌های انعقادی PT و PTT؛ برای اطمینان از توانایی لخته‌شدن خون
• آزمایش عملکرد کلیه و کبد؛ به ویژه در بیماران بالای ۴۰ سال
• الکتروکاردیوگرام (ECG)؛ در صورت داشتن سابقه قلبی یا سن بالا

نتایج این آزمایش‌ها، مبنای تصمیم‌گیری جراح برای انتخاب نوع بیهوشی و تکنیک جراحی نیز خواهد بود.

قبل از عمل بینی چی بخوریم؟

رژیم غذایی در هفته‌های پیش از جراحی، نقش مهمی در کیفیت ریکاوری دارد. متخصصان توصیه می‌کنند که بیمار در این دوره، غذاهای سرشار از پروتئین، ویتامین C و آهن مصرف کند؛ زیرا این مواد، در ترمیم بافت و کاهش التهاب موثر هستند.

همچنین از مصرف غذاهای پرنمک، فست‌فود و نوشیدنی‌های گازدار پرهیز نمایید؛ زیرا این مواد، تورم پس از عمل را تشدید می‌کنند. نوشیدن روزانه ۸ تا ۱۰ لیوان آب نیز بدن را برای مقابله با استرس جراحی آماده خواهد کرد.

در روز قبل از عمل بینی، جراح معمولا دستور ناشتایی کامل از نیمه‌شب را می‌دهد؛ این الزام شامل آب، آدامس و هر نوع نوشیدنی نیز می‌شود. رعایت دقیق این دستور، برای جلوگیری از عوارض بیهوشی بعد از رینوپلاستی الزامی است.

چه داروهایی قبل از عمل بینی نباید مصرف کرد؟

یکی از مهم‌ترین بخش‌های مراقبت‌های قبل و بعد عمل بینی، مدیریت داروها است که باید حداقل ۲ هفته پیش از عمل، اجرایی گردد. لیست مهم‌ترین داروهایی که پیش از جراحی بینی نباید مصرف شوند، در جدول زیر آمده است.

دارو / مکمل	دلیل ممنوعیت
آسپرین و ایبوپروفن (ژلوفن)	رقیق‌کننده خون و افزایش خطر خونریزی
ویتامین E	تداخل با انعقاد خون
روغن ماهی و امگا ۳	کاهش چسبندگی پلاکت‌ها
جینکو بیلوبا	اثر رقیق‌کنندگی خون
قرص‌های ضدبارداری هورمونی	افزایش خطر ترومبوز
برخی داروهای ضدافسردگی	تداخل با بیهوشی

به طور خاص، مصرف ژلوفن قبل از عمل بینی کاملا رایج است و بیماران باید بدانند که این دارو، حتی به عنوان مسکن ساده، باید با هماهنگی جراح مصرف گردد. 

مراقبت‌های بعد از عمل بینی

دوره ریکاوری بعد از رینوپلاستی، با دقت جراح در اتاق عمل به پایان نمی‌رسد. واقعیت این است که رفتار بیمار در روزها و هفته‌های پس از جراحی، شکل نهایی بینی را تعیین می‌کند. در واقع مراقبت‌های بعد از عمل بینی باید با نظم و استمرار کامل انجام شوند.

درمان حالت تهوع بعد از عمل بینی

علی‌رغم مزایای جراحی بینی به روش باز، تهوع یکی از شایع‌ترین عوارض پس از بیهوشی عمومی است و اغلب بیماران، در ساعات اولیه پس از جراحی آن را تجربه می‌کنند. خون بالا آوردن بعد از عمل بینی نیز می‌تواند نگران‌کننده به نظر برسد؛ اما معمولا ناشی از بلعیدن مقدار کمی خون حین عمل است. برای کنترل تهوع، توصیه‌های زیر موثرند:

• در روزهای اول، تنها مایعات خنک و غذاهای سبک مصرف کنید
• از دراز کشیدن بلافاصله بعد از غذا خوردن پرهیز کنید
• داروهای ضدتهوع تجویزی جراح را سر وقت مصرف نمایید
• از نوشیدنی‌های کربناته و غذاهای چرب دوری کنید

اگر تهوع پس از گذشت ۲۴ ساعت همچنان ادامه داشت یا با تب همراه بود، باید بلافاصله با جراح در تماس باشید.

چه داروهایی بعد از عمل بینی نباید مصرف کرد

اهمیت ممنوعات بعد از عمل بینی در زمینه داروها، کمتر از پیش از عمل نیست. بسیاری از داروهای رایج، بهبود را کند می‌کنند یا عوارضی دارند که نتیجه جراحی را به خطر می‌اندازند:

• ایبوپروفن، آسپرین و سایر NSAIDها؛ خطر خونریزی و تورم بیشتر
• کورتون‌های خودسرانه؛ اختلال در ترمیم بافت
• آنتی‌بیوتیک‌های تجویز نشده؛ تداخل با داروهای جراح
• مکمل‌های گیاهی؛ تاثیر نامشخص بر روند بهبود

داروهای ضد تورم و ضد درد تجویزی توسط جراح، باید طبق دستور مصرف شوند. هر گونه خوددرمانی در این دوره، می‌تواند نتیجه عمل را به خطر اندازد.

شستشوی صورت بعد از عمل بینی

یکی از سوالات رایج بیماران این است که آیا شستن صورت بعد از عمل بینی مجاز است یا خیر. پاسخ مثبت است؛ اما با رعایت نکاتی مهم.

در روزهای اول، ناحیه اطراف چشم و گونه‌ها را می‌توان با پارچه مرطوب و آرام پاک کرد. از شستن مستقیم بینی یا مالیدن پارچه بر روی آتل (اسپلینت) به شدت پرهیز شود. بعد از برداشتن آتل، می‌توان صورت را با ملایمت و با آب ولرم شست؛ اما فشار مستقیم روی بینی ممنوع است.

از مصرف صابون‌های معطر، لوسیون و کرم‌های سنگین در ناحیه بینی خودداری کنید. محصولات بدون عطر و غیر کومدوژنیک مجاز هستند؛ اما باید با نظر جراح انتخاب گردند.

دوش گرفتن قبل از برداشتن آتل بینی

دوش گرفتن در دوره آتل‌گذاری، نگرانی مشترک بسیاری از بیماران است. آتل بینی معمولا بین ۷ تا ۱۰ روز روی بینی باقی می‌ماند و باید در تمام این مدت خشک بماند.

می‌توانید از گردن به پایین دوش بگیرید؛ اما سرتان باید کاملا از آب دور باشد. استفاده از دوش دستی و پشت کردن به آب توصیه می‌شود. اگر ناگزیر به شامپو زدن هستید، این کار را در وضعیت خوابیده و با کمک دیگری انجام دهید تا هیچ قطره آبی به ناحیه آتل نرسد. زیرا خیس شدن آتل می‌تواند موقعیت استخوان‌های تازه جراحی شده را تغییر داده و نتیجه رینوپلاستی را تخریب نماید.

سفتی نوک بینی بعد از عمل

دلیل سفتی نوک بینی بعد از عمل، یکی از دغدغه‌های رایج بیماران در دوره ریکاوری است. از نظر دکتر لیلا شریفی، این حس سفتی و بی‌حسی در نوک بینی کاملا طبیعی است و به دلیل اِدِم (تورم) بافت نرم و اختلال موقت در عصب‌رسانی ایجاد می‌گردد.

شدت سفتی نوک بینی در ماه‌های اول بیشتر است؛ اما به تدریج با کاهش تورم، انعطاف طبیعی بافت بازمی‌گردد. این فرآیند می‌تواند تا ۱۲ تا ۱۸ ماه طول بکشد؛ اما ماساژ ملایم نوک بینی پس از تایید جراح، می‌تواند در تسریع این روند موثر باشد. اگر سفتی همراه با قرمزی شدید، گرما یا درد فزاینده بود، سریعا به جراح خود مراجعه نمایید.

ورم لب بعد از عمل بینی

درمان ورم لب بعد از عمل بینی، یکی از نگرانی‌هایی است که بیماران به مدت ۲ تا ۳ هفته پس از جراحی با آن روبه‌رو می‌شوند. این تورم، به خصوص در لب بالا، به دلیل نزدیکی به ناحیه جراحی رخ می‌دهد و در هر دو روش باز و بسته ایجاد خواهد شد. البته در عمل بینی بسته، به واسطه محدودتر بودن برش‌ها، ورم لب معمولا کمتر است. اما در هر دو روش، رعایت موارد زیر برای کاهش تورم توصیه می‌شود:

• سر را هنگام خواب حداقل ۳۰ درجه بالاتر از سطح بدن نگه دارید
• کمپرس سرد غیرمستقیم (روی پارچه) روی گونه‌ها؛ نه روی خود بینی
• از خوردن غذاهای پرنمک، تند و بسیار گرم پرهیز کنید
• مصرف آناناس (حاوی بروملین) می‌تواند به کاهش التهاب کمک کند

سخن پایانی درباره مراقبت های قبل و بعد از عمل بینی

رعایت مراقبت‌های قبل و بعد از عمل بینی، تفاوت میان یک نتیجه خوب و یک نتیجه عالی است. مراقبت‌های قبل از عمل بینی مانند رعایت رژیم دارویی صحیح، انجام آزمایش‌های تشخیصی و آمادگی جسمی، از هفته‌ها پیش از جراحی آغاز می‌شود. مراقبتهای بعد از عمل بینی نیز از شستشوی صحیح صورت تا مدیریت تورم و سفتی نوک بینی را در بر گرفته و نیاز به استمرار دارند.

بهترین جراح بینی شیراز کسی است که نه تنها در اتاق عمل مهارت دارد، بلکه بیمار را در تمام مراحل پیش و پس از جراحی راهنمایی می‌کند. اگر درباره مراقبت‌های رینوپلاستی سوالی دارید، همین حالا با کلینیک دکتر لیلا شریفی تماس بگیرید و اولین قدم را با آگاهی کامل بردارید.

منابع:

1. https://www.drcuno.com/how-to-prepare-for-a-rhinoplasty/
2. https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/11011-rhinoplasty
3. https://www.rush.edu/news/knowing-your-nose-job-how-prepare-and-recover-rhinoplasty
4. https://www.drweinfeld.com/blog/what-to-do-the-day-before-rhinoplasty/
5. https://www.eosrejuvenation.com/blog/preparing-for-rhinoplasty-your-week-before-survival-guide-the-calm-cute-completely-doable-version/
6. https://www.imagninstitute.com/blog/post-rhinoplasty-care/
7. https://www.drdavidhecht.com/blog/post-surgery-skin-care-tips-for-rhinoplasty-patients/
8. https://daviddelgadocirujano.com/rhinoplasty-recovery/